Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2017

 

Παγκόσμια ημέρα διαβήτη

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης αποτελεί μια μάστιγα της εποχής.
Σύμφωνα με την τελευταία καταγραφή που έγινε το 2015, 415 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από Διαβήτη. Υπολογίζεται ότι το 2040 αυτός ο αριθμός θα έχει ανέβει στα 642 εκατομμύρια. Αριθμός εξαιρετικά μεγάλος, ειδικά αν σκεφτούμε ότι δεν έχουμε δεδομένα από την υποσαχάρια Αφρική.
Αλλά τι είναι ο Διαβήτης;
Ο Διαβήτης είναι μια μεταβολική νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία) και διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης. Αυτό συμβαίνει είτε ως αποτέλεσμα ελαττωμένης έκκρισης ινσουλίνης από το πάγκρεας είτε λόγω ελάττωσης της ευαισθησίας των κυττάρων του σώματος στην ινσουλίνη.
Οι πρώτες αναφορές στα συμπτώματα του διαβήτη υπάρχουν στον πάπυρο “Ebers”, ένα χειρόγραφο της αρχαίας Αιγύπτου που χρονολογείται από το 1500πΧ., ως μια νόσος που προκαλεί πολλά ούρα και απίσχναση χωρίς πόνο.
“Νονός” του Διαβήτη είναι ο Αρεταίος, ο οποίος έδωσε την ονομασία Διαβήτης από το ρήμα «διαβαίνω», χαρακτηρίζοντας έτσι την κατάσταση κατά την οποία το νερό, που ακατάπαυστα πίνει ο άρρωστος για να ικανοποιήσει το έντονο αίσθημα δίψας που έχει, “διαβαίνει”, σαν μέσα από ένα σιφώνιο και αναλοίωτο καταλήγει στα ούρα.
Υπάρχουν διάφορα είδη διαβήτη: Διαβήτης κύησης, Διαβήτης τύπου 1, Διαβήτης τύπου 2, Φαρμακευτικός Διαβήτης, Διαβήτης LADA, Διαβήτης MODY και άλλα πιο σπάνια είδη.
Όλα όμως τα είδη διαβήτη έχουν τα ίδια κλασικά συμπτώματα (πλην της εγκυμοσύνης που δεν έχει συμπτώματα) . Αυτά είναι τα λεγόμενα 3Π: Πολυδιψία, Πολυφαγία, Πολυουρία. Ειδικά αν αυτά τα 3Π συνοδεύονται και με απώλεια βάρους τότε πρέπει να ελεγχτούμε για Διαβήτη.
Η διάγνωση του διαβήτη είναι εύκολη όταν υπάρχουν τα κλασικά συμπτώματα και αρκεί η επιβεβαίωση με τη μέτρηση του σακχάρου του αίματος.
Τα διαγνωστικά κριτήρια που έχουν θεσπιστεί για τη διάγνωση του σακχαρώδους διαβήτη είναι τα ακόλουθα :
Παρουσία κλασικών συμπτωμάτων του διαβήτη και τιμή γλυκόζης σε οποιαδήποτε στιγμή > 200 mg/dl
Τιμή σακχάρου νηστείας (που λαμβάνεται δηλαδή μετά από 8 τουλάχιστον ώρες αποχής από την πρόσληψη τροφής) > 126 mg/dl
Τιμή σακχάρου 2 ώρες μετά από φόρτιση με 75g γλυκόζης από του στόματος > 200 mg/dl
Συνέχεια ακούμε για τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη....
Πρέπει,λέει, η γλυκοζυλιωμένη σου να είναι κάτω από 7%......
Τί ειναι η γλυκοζυλιωμένη και τι θα πει 7%;
Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) αντικατοπτρίζει τη μέση τιμή σακχάρου στο αίμα τους τελευταίους 3 μήνες. Είναι ένας δείκτης που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της ρύθμισης του σακχάρου αίματος
Η αντιστοιχία γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης και μέσης τιμής σακχάρου είναι η εξής:

Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (HbA1c) %

Μέση τιμή σακχάρου το τελευταίο 3μηνο

6

126

6,5

140

7

154

7,5

169

8

183

8,5

197

9

212

9,5

226

10

240

10,5

255

11

269

11,5

283

12

298

 

Άρα αν κάποιος έχει γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη 6,5% σημαίνει ότι τους τελευταίους 3 μήνες είχε μέσο όρο σακχάρου 140mg/dl.
(Προσοχή!!! Οι τιμές σακχάρου και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης για τη διάγνωση και την παρακολούθηση του Διαβήτη Κύησης διαφέρουν...)
Πότε όμως ένας διαβητικός είναι καλά ρυθμισμένος;
Πρόσφατα, σε μία εκδήλωση ενημέρωσης για το κοινό, μιλάει ένας παθολόγος και λέει: «Για να είστε καλά ρυθμισμένοι πρέπει να έχετε γλυκοζυλιωμένη κάτω από 7%, ζάχαρο νηστείας 80-100mg/dl και ζάχαρο 2 ώρες μετά το γεύμα κάτω από 180 mg/dl». Μετά τον παθολόγο μιλάει ένας άλλος παθολόγος και δίνει άλλες τιμές και στη συνέχεια μια διαιτολόγος και δίνει και αυτή άλλες τιμές. Σηκώνεται λοιπόν ένας ασθενής και λέει «Μιλήσατε 3 διαφορετικά πρόσωπα μέχρι τώρα και μας δώσατε και οι τρεις διαφορετικές τιμές. Εμείς τελικά ποιον πρέπει βα ακούσουμε?».
Μια ερώτηση που βασανίζει και συγχέει πολλούς διαβητικούς.......
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό και πότε τελικά ένας διαβητικός είναι καλά ρυθμισμένος?
Ένας διαβητικός είναι καλά ρυθμισμένος όταν:

 

ADA

IDF

ACE

Γλυκoζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (%)

< 7

< 6,5

< 6,5

Γλυκόζη νηστείας (mg/dl)

80-100

< 100

< 110

Γλυκόζη 2 ώρες μετά το γεύμα (mg/dl)

< 180

< 135

< 140

 

ADA: American Diabetes Association
IDF: International Diabetes Federation
ACE: American College of Endocrinology

Βλέπουμε ότι 3 από τις μεγαλύτερες εταιρείες που ασχολούνται με τον Διαβήτη θεσπίζουν διαφορετικά όρια γι’αυτό και ακούμε συχνά από τους ιατρούς διαφορετικές φυσιολογικές τιμές. Αυτό δεν είναι λάθος. Κάθε εταιρεία έχει τα δικά της κριτήρια. Άλλη είναι πιο «χαλαρή», άλλη πιο «αυστηρή», αλλά όλες είναι σωστές και βασίζονται πάνω σε μελέτες. Είναι λογικό ανάλογα με το στόχο που βάζουν στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη να θέλουν και τις μεταγευματικές τιμές σακχάρου. Εξάλλου οι τιμές που δίνουν έχουν πολύ μικρή διαφορά. Εκεί που όλες συμφωνούν είναι στις υπογλυκαιμίες. Δεν θέλουμε υπογλυκαιμίες και δεν θέλουμε μεγάλες αυξομειώσεις στις τιμές του σακχάρου μας.
Μπορεί ο διαβητικός να τρώει ψωμί και γλυκά;
Το ότι ένας διαβητικός δεν μπορεί να φάει ψωμί, γλυκά κτλ αποτελεί ένα μεγάλο μύθο. Ένας διαβητικός μπορεί να φάει τα πάντα, με μέτρο, αρκεί να ξέρει πως να το κάνει (πόσες μονάδες ινσουλίνης να κάνει σε περίπτωση που θεραπεύεται με ινσουλίνη) και να διατηρεί καλές μεταγευματικές τιμές γλυκόζης και καλή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Επομένως ένας διαβητικός μπορεί να τρώει ό,τι θέλει και να είναι συγχρόνως άριστα ρυθμισμένος.
Το μόνο πράγμα που λείπει ή υπολειτουργεί σε έναν Διαβητικό, ανάλογα με τον τύπο διαβήτη που έχει, είναι η ινσουλίνη. Οπότε ή την παίρνει απ’έξω ή παίρνει χάπια ή κάποια ενέσιμη θεραπεία που βοηθούν την ινσουλίνη να δράσει.
Μην ξεχνάμε ότι ζούμε σε μία πολύ καλή εποχή όπου και πολύ καλές μορφές θεραπείας έχουμε και πολύ καλή παρακολούθηση σακχάρου. Οι μετρητές σακχάρου των μεγάλων εταιρειών που κυκλοφορούν έχουν πραγματικά πολύ μεγάλη ακρίβεια. Υπάρχει ακόμα και η δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης σακχάρου στο αίμα με λιγότερα τρυπήματα από το δάχτυλο. Ακόμα κι αυτά τα συστήματα, αν και έχουν μεγαλύτερη απόκλιση από τους μετρητές σακχάρου, μπορούν να είναι εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία καθώς βλέπουμε την τάση που έχει το σάκχαρό μας. Καλό είναι να κάνουμε κάποιες μετρήσεις σακχάρου στο αίμα από το δάχτυλο ακόμα και όταν φοράμε τέτοια συστήματα.

Ο μπλε κύκλος της ζωής
Το σύμβολο της Παγκόσμιας Ημέρας του Διαβήτη είναι ο μπλε κύκλος. Πολιτισμικά, ο κύκλος συμβολίζει τη ζωή και την υγεία. Το μπλε χρώμα αντανακλά τον ουρανό που ενώνει όλα τα έθνη. Ο μπλε κύκλος συμβολίζει την ενότητα της παγκόσμιας κοινότητας του διαβήτη για την αντιμετώπιση της πανδημίας του διαβήτη.
Η 14η Νοεμβρίου έχει θεσπιστεί ως παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη στο Διαβήτη.
Με αυτό αφορμή, το βράδυ της 14ης Νοεμβρίου πολλά γνωστά μνημεία και κυβερνητικά κτήρια ανά τον κόσμο φωτίζονται με μπλε φως και σύλλογοι και οργανώσεις που ασχολούνται με τον Διαβήτη και τη υγεία τρέχουν καμπάνιες ενημέρωσης του κοινού σχετικά με την πανδημία που ονομάζεται «Διαβήτης».

Και όλα αυτά γιατί...

  • Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία
  • Η ενημέρωση είναι ο καλύτερος σύμβουλος
  • Ο Διαβήτης δεν είναι ασθένεια αλλά τρόπος ζωής

 

Βασιλική Λούβαρη,
Νοσηλεύτρια Τ.Ε.
Εξειδικευμένη Νοσηλεύτρια - Εκπαιδεύτρια παιδιών με Διαβήτη
Παιδοδιαβητολογικό Ιατρείο ΠαΓΝΗ

Αρθρα Εβδομάδας