Τρίτη, 19 Δεκεμβρίου 2017

 

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ

Η οσφυαλγία είναι ο πόνος της μέσης. Ο όρος δεν μας λέει τίποτα για τα γεννεσιουργά αίτια που προκαλούν το αίσθημα του πόνου, ή για τα συμπτώματα που ενδεχομένως να συνυπάρχουν (μούδιασμα, μυική ατροφία, δυσκαμψία).

Είναι η δεύτερη συχνότερη πάθηση του ανθρώπου μετά τα κοινό κρυολόγημα Το 80% των ανθρώπων θα βιώσουν έστω και μια φορά στη ζωή τους πόνο στην μέση.

Ποιά όμως μπορεί να είναι τα άιτια για την εμφάνιση μιας οσφυαλγίας; Πρωτίστως θα πρέπει να δούμε κάποια ανατομικά χαρακτηριστικά της οσφυικής μόιρας της σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) ώστε να γίνουν περισσότερο κατανοητά τα μηχανικά αίτια που δημιουργούν την οσφυαλγία, αλλά και να γίνει πιο ξεκάθαρο γιατί τόσο υψηλό το ποσοστό εμφάνισης της.

Η ΟΜΣΣ αποτελείται από πέντε σπονδύλους. Μεταξύ αυτών των σπονδύλων υπάρχουν ινοχόνδρινοι δίσκοι, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, που δρουν ως μαξιλάρια, αποτρέποντας την μεταξύ τους τριβή, και κλέινουν απο την πρόσθια πλευρά τον νωτιαίο σωλήνα. Αποτελούνται απο έναν πηκτοειδή πυρήνα και έναν ινώδη δακτύλιο που περικλείει τον πυρήνα και δεν τον αφήνει να μετακινηθεί. Σε περίπτωση διάτρισης του δακτυλίου ο πηκτοειδής σωλήνας τείνει να μετακινηθείκαι να ασκήσει πίεση επι του νωτιαίου μυελού, ή των νωτιαίων ριζών. Αναλόγως με το αν η διάρρηξη είναι μερική και ασκείται μόνο ένα εντύπωμα, ονομάζεται πρόπτωση του δίσκου, ή αν βγει- χυθεί υλικό προς τα έξω, ονομάζεται κήλη.

Τα νωτιαία νεύρα τα οποία προέρχονται από το νωτιαίο μυελό διέρχονται δεξιά και αριστερά διαμέσου των τρημάτων των σπονδύλων, νευρώνοντας τους μυς με κινητικές και αισθητικές ίνες. Πρόβλημα του ισχιακού νεύρου, ονομάζεται ισχυαλγία, και έχει επι το πλέιστον αίτιο ένα πρόβλημα της ΟΜΣΣ.

Η σταθερότητα της σπονδυλικής στήλης παρέχεται από τους συνδέσμους και τους μυς, της ίδιας της σπονδυλικής στήλης, της λεκάνης, της πλάτης, και της κοιλιάς. Ιδιαίτερης αναφοράς είναι ο οπίσθιος επιμήκης σύνδεσμος (posteriorlogintutinalligament) που βρίσκεται εντός του σπονδυλικού σωλήνα απο τον άτλαντα έως και το ιερό οστό, και βοηθάει στην αποφυγή της πρόπτωσης του  μεσοσπονδυλίου δίσκου προς τα πίσω.

Μια φυσιολογική λόρδωση (δηλάδή μια κύρτωση με το κοίλο προς την πίσω πλευρά) ακολουθείται απο μια κύφωση της θωρακικής και λόρδωση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Αυτές οι φυσιολογικές κυρτώσεις δίνουν στην σπονδυλική στήλη μια μεγαλύτερη αντοχή στηις καταπονήσεις και βοηθούν, οι δυνάμεις που ασκούνται απο το βάδισμα ή το σήκωμα βάρους να διαχέονται προς τα παρακείμενα τμήματα και έτσι να αποφορτίζεται  η κάθε περιοχή. 

Κάθε σπόνδυλος διαθέτει και 4 αρθρικές επιφάνειες, άρα δημιουργούνται 4 αρθρώσεις, δύο με τους υπερκέιμενους και δύο με τους υποκείμενους σπονδύλους. Αυτές οι μικρές αρθρώσεις οι οποίες προσφέρουν κίνηση και σταθερότητα στη σπονδυλική στήλη, ονομάζονται ζυγοαποφυσιακές αρθρώσεις. Οπως κάθε άρθρωση, έχουν και αυτές αρθρικό υμένα και χόνδρο και μπορεί να προσβληθούν απο αρθρίτιδα.

Υπάρχουν, δυστυχώς για μας, 3 εξελικτικά κατάλοιπα απο την οριζόντια στην κάθετη στάση του ανθρώπινου είδους, που μάλλον και σε αυτά οφείλεται η υψηλή συχνότητα εμφάνισης της οσφυαλγίας. Ο ινώδης δακτύλιος στην οπίσθια πλευρά του είναι λιγότερο ενισχυμένος απ’ότι στην πρόσθια. Κατάλληλο για να αντέχει πιέσεις στην οριζόντια θέση (ως τετράποδο) μα όχι ενισχυμένο για την όρθια στάση. Η ίδια η πλέξη του, όσο πάει προς τις οπίσθιες μοίρες γίνεται πιο οριζόντια (180º), επομένως περισσότερο επιρρεπείς στη ρήξη του όταν ασκηθούν φορτία ιδίως όταν η κίνηση του κορμού περιέχει στροφή. Και ο οπίσθιος επιμήκης σύνδεσμος, όσο κατεβαίνει προς το ιερό οστό γίνεται πιο ισχνός, στο ύψος του Ο5 μόλις που διακρίνεται, χάνοντας έτσι η ΟΜΣΣ μια ακόμα παθητική στήριξη.

Οι αιτίες της οσφυαλγίας είναι ποικίλες. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, καμία αξιοσημείωτη ή σοβαρή αιτία δεν αναγνωρίζεται.Γενικά μιλώντας, το 80% των περιπτώσεων οσφυαλγίας πρόκειται για μη ειδικό πόνο. Συχνά υπάρχουν γενετικές, βιοχημικές, εμβιομηχανικές αλλά και ψυχο-κοινωνικές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων, πράγμα που καθιστά ορισμένους πιο ευπαθείς σε προβλήματα με τη μέση τους.

Στις ειδικού πόνου οσφυαλγίες ανήκουν όλες όσες έχουν, κυρίως, απεικονιστική επιβεβαίωση (αν και πολλές φορές συνυπάρχουν οι ειδικοί με τους μη ειδικούς πόνους). Εδώ λοιπόν έχουμε μηχανικά, φλεγμονώδη και νεοπλασματικά αίτια.

Νίκος Γιγουρτσής

Οστεοπαθητικός – Φυσικοθεραπευτής

Αρθρα Εβδομάδας